Spreuken 1 introduceert het boek als een verzameling levenslessen van koning Salomo. Het doel is om mensen wijsheid, tucht, rechtvaardigheid, inzicht en kennis bij te brengen. Vooral jonge mensen worden aangesproken om verstandig te worden. Het fundament van echte kennis is de “vreze des HEEREN” – eerbiedig ontzag voor God.
De vreze des HEEREN is het begin van kennis (vers 1-7)
Salomo maakt duidelijk dat ware kennis begint met ontzag voor de HEERE. Dwaas is wie wijsheid en tucht veracht. Deze verzen benadrukken dat luisteren naar God en Zijn wil de basis is voor een goed leven.
Waarschuwing tegen verleidingen van zondaars (vers 8-19)
Kinderen worden opgeroepen te luisteren naar hun ouders. Er volgt een krachtige waarschuwing tegen verkeerde vrienden die aanzetten tot geweld en hebzucht. Salomo laat zien hoe deze weg uiteindelijk leidt tot ondergang en dood. Wie een ander kwaad wil doen, doet uiteindelijk zichzelf kwaad.
Wijsheid roept, maar wordt afgewezen (vers 20-33)
Wijsheid wordt voorgesteld als een vrouw die roept op de straten en pleinen. Ze roept mensen op om verstandig te worden, maar velen negeren haar. Ze lachen om raad en weigeren correctie. Daarom, als hun leven instort, zal wijsheid niet antwoorden. Maar wie naar haar luistert, zal veilig en in vrede leven, zonder angst voor het kwaad.
Spreuken 1
1 De spreuken van Salomo, den zoon van David, den koning van Israel,
2 Om wijsheid en tucht te weten; om te verstaan redenen des verstands;
3 Om aan te nemen onderwijs van goed verstand, gerechtigheid, en recht, en billijkheden;
4 Om den slechten kloekzinnigheid te geven, den jongeling wetenschap en bedachtzaamheid.
5 Die wijs is, zal horen, en zal in lere toenemen; en die verstandig is, zal wijzen raad bekomen.
6 Om te verstaan een spreuk en de uitlegging, de woorden der wijzen en hun raadselen.
7 De vrees des HEEREN is het beginsel der wetenschap; de dwazen verachten wijsheid en tucht.
8 Mijn zoon! hoor de tucht uws vaders, en verlaat de leer uwer moeder niet;
9 Want zij zullen uw hoofd een aangenaam toevoegsel zijn, en ketenen aan uw hals.
10 Mijn zoon! indien de zondaars u aanlokken, bewillig niet;
11 Indien zij zeggen: Ga met ons, laat ons loeren op bloed, ons versteken tegen den onschuldige, zonder oorzaak;
12 Laat ons hen levend verslinden, als het graf; ja, geheel en al, gelijk die in den kuil nederdalen;
13 Alle kostelijk goed zullen wij vinden, onze huizen zullen wij met roof vullen.
14 Gij zult uw lot midden onder ons werpen; wij zullen allen een buidel hebben.
15 Mijn zoon! wandel niet met hen op den weg; weer uw voet van hun pad.
16 Want hun voeten lopen ten boze; en zij haasten zich om bloed te storten.
17 Zekerlijk, het net wordt tevergeefs gespreid voor de ogen van allerlei gevogelte;
18 En deze loeren op hun eigen bloed, en versteken zich tegen hun zielen.
19 Zo zijn de paden van een iegelijk, die gierigheid pleegt; zij zal de ziel van haar meester vangen.
20 De opperste Wijsheid roept overluid daar buiten; Zij verheft haar stem op de straten.
21 Zij roept in het voorste der woelingen; aan de deuren der poorten spreekt Zij Haar redenen in de stad;
22 Gij slechten! hoe lang zult gij de slechtigheid beminnen, en de spotters voor zich de spotternij begeren, en de zotten wetenschap haten?
23 Keert u tot Mijn bestraffing; ziet, Ik zal Mijn Geest ulieden overvloediglijk uitstorten; Ik zal Mijn woorden u bekend maken.
24 Dewijl Ik geroepen heb, en gijlieden geweigerd hebt; Mijn hand uitgestrekt heb, en er niemand was, die opmerkte;
25 En gij al Mijn raad verworpen, en Mijn bestraffing niet gewild hebt;
26 Zo zal Ik ook in ulieder verderf lachen; Ik zal spotten, wanneer uw vreze komt.
27 Wanneer uw vreze komt gelijk een verwoesting, en uw verderf aankomt als een wervelwind; wanneer u benauwdheid en angst overkomt;
28 Dan zullen zij tot Mij roepen, maar Ik zal niet antwoorden; zij zullen Mij vroeg zoeken, maar zullen Mij niet vinden;
29 Daarom, dat zij de wetenschap gehaat hebben, en de vreze des HEEREN niet hebben verkoren.
30 Zij hebben in Mijn raad niet bewilligd; al Mijn bestraffingen hebben zij versmaad;
31 Zo zullen zij eten van de vrucht van hun weg, en zich verzadigen met hun raadslagen.
32 Want de afkering der slechten zal hen doden, en de voorspoed der zotten zal hen verderven.
